De laatste tijd schreef ik over kunstmatige intelligentie (AI). Wie daar op een doordachte manier gebruik van maakt, kan er veel mee bereiken. Zelf heb ik dankzij AI waardevolle inzichten gekregen in de reis die Marinus Heijnes maakte naar Zuid-Europa. Ook kon met behulp van AI de exacte locatie worden vastgesteld van een schilderij dat hij in Luzern heeft gemaakt. Wel blijft het belangrijk om kritisch te blijven en informatie altijd te toetsen.

Dat blijkt eens te meer uit een recente vondst op Marktplaats. Daar wordt een schilderij te koop aangeboden dat zou zijn geschilderd door Marinus Heijnes. Volgens de verkoper betreft het een zelfportret uit circa 1920, gesigneerd met Malerslust.

Omdat deze signatuur geen enkele bekende relatie heeft met Heijnes, heb ik contact opgenomen met de aanbieder. Hij vertelde dat hij tot die toeschrijving is gekomen op basis van informatie die hij van AI had gekregen. Die zou hebben aangegeven dat Heijnes vaker de naam Malerslust gebruikte als signatuur. AI voegde er overigens keurig aan toe dat die informatie mogelijk onjuist is – maar die waarschuwing is vermoedelijk genegeerd. De verkoper is inmiddels zo overtuigd van zijn gelijk dat hij niet bereid is het schilderij uit de verkoop te halen, ondanks mijn verzoek daartoe.

Sterker nog: op mijn inhoudelijke onderbouwing volgde de reactie: “Nou, dan zou je dit moeten weten hè, lijkt mij. Misschien iemand anders vragen die wél kennis heeft.” Daarmee illustreert dit voorval precies het punt: AI is een krachtig hulpmiddel, maar het is géén vervanging voor vakkennis, onderzoek en gezond verstand.