Een zoektocht die ons op het verkeerde spoor zette… of juist niet

Soms verloopt een zoektocht heel anders dan je vooraf denkt. Dat hebben wij deze week zelf ervaren.

Al maanden waren we bezig met de voorbereiding van onze reis: het opnieuw volgen van de route die kunstschilder Marinus Heijnes – de opa van mijn vrouw – rond 1910 maakte. Een reis langs Luzern, St. Moritz, Noord-Italië en uiteindelijk de Côte d’Azur. Eén van de plekken die we dachten te kunnen “afvinken” was Bassogno bij Varzo, waar we meerdere dagen wilden verblijven.

Totdat er, vlak voor vertrek, ineens reacties op facebook binnenkwamen. Berichten van mensen uit omgeving Bassogno die ons erop wezen dat we daar misschien helemaal niet moesten zijn.

Dat zorgde eerlijk gezegd voor een kleine schok.

Twijfel aan de route

We hadden ons verheugd op Varzo. De omgeving, de bergen, de gedachte dat Heijnes hier misschien had gestaan met zijn schildersezel – het klopte allemaal. Maar ook nu we erachter kwamen dat we fout zaten wilden we trouw blijven aan ons echte doel: het zo nauwkeurig mogelijk volgen van zijn reis.

En dus moesten we ons plan herzien.

We besloten wel naar Varzo te gaan, maar korter dan gepland. Twee dagen in plaats van vier. Daarna reizen we door naar een nieuwe, onverwachte bestemming: Piancogno.

Een plek die we tot voor kort niet eens op onze radar hadden.

De naam die alles ingewikkeld maakt

Centraal in onze zoektocht staat een klein schilderij, gesigneerd met een naam die ons al tijdenlang bezighoudt:

“Bassogno” (1911)

Of is het:

• Bessogno
• Besocno
• misschien zelfs Bisogno

De exacte spelling blijft onzeker.

Wat het extra lastig maakt: deze naam komt nergens duidelijk voor op moderne kaarten. Geen dorp, geen gehucht, geen officiële vermelding. En toch móet het ergens zijn geweest – want Heijnes stond er, keek er, en schilderde er.

Piancogno als nieuwe aanwijzing

Via reacties – onder andere op Facebook – kwam een intrigerende suggestie naar voren: zou “Bassogno” eigenlijk een verbastering kunnen zijn van “Basso Cogno”, het lager gelegen deel van het dorp Cogno?  250 kilometer verwijderd van Varzo.

Dat zou veel verklaren:

• In 1911 bestond de naam Piancogno nog niet officieel
• Plaatsen werden vaak lokaal benoemd
• Een reizende schilder noteerde wat hij hoorde

“Basso Cogno” → “Bassogno”

Het klinkt ineens verrassend logisch.

En dus reizen wij nu door naar Piancogno, met de stille hoop dat daar iets herkenbaars opduikt: een straat, een toren, een doorkijkje dat al meer dan honderd jaar onveranderd is gebleven.

Of toch ergens anders?

Tegelijkertijd blijft de twijfel knagen.

Want het schilderij zelf vertelt ook een verhaal:

• een smalle, steile straat
• huizen dicht op elkaar
• een kerktoren die bijna tussen de gevels ingeklemd staat
• een vrouw met een mand, gevangen in het dagelijks leven

Het beeld voelt als een klein bergdorp, misschien zelfs meer richting het Zwitserse Ticino of de valleien rond het Lago Maggiore.

En dan rijst de vraag:

Hebben we de naam goed… maar de plek nog niet?
Of andersom?

De zoektocht gaat verder

Misschien vinden we “Bassogno” nooit exact terug op de kaart. Misschien is het een naam die alleen lokaal bestond, of alleen in het oor van een schilder.

Maar dat maakt de zoektocht niet minder waardevol. Integendeel.

Juist in het zoeken – het vergelijken, het twijfelen, het opnieuw kijken – komt het verleden tot leven.

Dank aan iedereen

Wat deze zoektocht extra bijzonder maakt, is de hulp die we krijgen.

Van mensen die meedenken, suggesties doen, oude kennis delen of simpelweg enthousiast reageren. Dat helpt enorm – en maakt deze reis meer dan alleen een persoonlijke zoektocht.

Dus bij deze:

Dank aan iedereen die heeft meegedacht en gereageerd.

Wordt vervolgd…

De komende week lopen we in de bergen van Varzo. Daarna trekken we verder naar Piancogno.

Misschien vinden we daar niets.
Misschien vinden we alles.

Wie weet staan we volgende week ineens op de plek waar Heijnes in 1911 zijn ezel neerzette.

Wordt vervolgd.